02 Jun 2009
Geschreven door: Jeroen Langendam in: bezoekers, praktijk cases, profiling
Ging ik bij een eerdere blogpost in op de Kaizen-filosofie in webanalytics bij Toyota, deze post is geheel gewijd aan customer profiling, oftewel het maken van online klantenprofielen.
Tracie Caroopen (web trends) gaf tijdens het Webanalytics Congres 2009 een presentatie waarin ze uiteenzette wat Toyota doet om de bezoekers van haar website te “leren kennen”. Toyota besteedt veel aandacht aan profielen en sociale media want: “Essentially, if you want to tie online and offline, you have to UNDERSTAND online behaviour”.
Om dit begrip te krijgen, legt Toyota bij elk sitebezoek de nodige informatie vast, waarbij het zoveel mogelijk op klantbasis gebeurt. Zodra iemand dus een formulier invult, kunnen de bezoeksgegevens aan een persoon worden gekoppeld. Maar, mvr. Caroopen suggereerde dat al voor die tijd gepersonaliseerd wordt gewerkt. Nu kennen we allemaal het gebruik van IP-adressen, maar in het verhaal werd de term “klantniveau” gebruikt.
Toyota bouwt profielen op site-gedrag. Niet enkel op basis van de bezochte pagina’s, maar ook op basis van de tijd die iemand daar doorbrengt, alsmede het soort pagina. Alle pagina’s zijn voorzien van een klasse, bijvoorbeeld “veiligheid”. Een bezoek aan deze pagina brengt dan per minuut 1 punt voor het profiel “veiligheid” op, met daarbij opgeteld een aantal punten voor het aantal bezochte pagina’s. Op basis van deze scores bepaalt de software vervolgens welke dynamische content getoond moet worden.
De score op de profielen wordt elk bezoek geupdate. Door deze up to date informatie kan Toyota gerichte Direct Marketing toepassen: bijvoorbeeld een uitnodiging voor een autoshow, of een uitnodiging voor een proefrit in een bepaalde auto.
Hoewel dit niet in de presentatie gezegd werd, suggereert de opmerking van “profielen op klantniveau” dat gegevens in eerste instantie aan het IP-adres worden gehangen, maar dat wanneer een adres bekend wordt, het adres leidend wordt.
Dan is er nog deze uitspraak uit 2001:
“De Registratiekamer is van mening dat een volledig IP-adres in veel gevallen als persoonsgegeven moet worden beschouwd. Hierdoor vallen verwerkingen van IP-adressen over het algemeen onder de reikwijdte van de privacywetgeving. De verschijningsvorm van het IP-adres is hier echter bepalend voor.”
In oktober vorig jaar kwam daar nog een uitspraak over. Hierin stelt het College Bescherming Persoonsgegevens dat: “Het Juridisch kader voor verantwoordelijken van websites in Nederland wordt bepaald door de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Wbp). Ingevolge deze wet moeten persoonsgegevens online op dezelfde zorgvuldige wijze worden verwerkt als offline. Iemand die persoonsgegevens op internet verzamelt en verwerkt, dient te voldoen aan de verplichtingen die de wet oplegt. Deze zijn: het behoorlijk en zorgvuldig te werk gaan, transparantie, doelbinding, het hebben van een rechtvaardigheidsgrond, kwaliteit en evenredigheid, voldoen aan de informatieplicht, beveiliging en beperking van doorgifte naar landen buiten de EU.”
Is de werkwijze van Toyota nu behoorlijk, zorgvuldig, transparant, doelgebonden, gerechtvaardigd, kwalitatief evenredig? Wordt voldaan aan de informatieplicht, en is het allemaal veilig?
De doelgebondenheid is evident: men verzamelt gegevens, zodat men hier marketing mee kan bedrijven. Ook de rechtvaardiging hiervan is goed te verdedigen. Aangezien de profielen ten doele hebben de bezoeker relevante informatie te bieden is het kwalitatief en evenredig te noemen. Maar… is voldaan aan de informatieplicht?
Ik bezoek de disclaimer van de site van Toyota, en lees hier het volgende:
Gebruik van cookies
Toyota gebruikt de cookie-technologie om het door u gevolgde traject naar de Toyota-site in kaart te brengen. Zo kan de onderneming de verrichtingen van de gebruikers op de site registreren en kan zij de Toyota-site evalueren en verbeteren, zodat deze beter aansluit bij uw wensen. Toyota gebruikt deze technologie niet om inlichtingen over individuele gebruikers te verzamelen, zodat er geen specifieke informatie over u wordt bijgehouden of gebruikt. Het is mogelijk uw browser zo in te stellen dat hij geen cookies aanvaardt of u waarschuwt wanneer er cookies worden verzonden.
Persoonlijke gegevens/berichten van de gebruikers
Alle persoonlijke gegevens die u Toyota via de Toyota-site toevertrouwt, zullen uitsluitend door de onderneming worden gebruikt om haar dienstverlening te optimaliseren. Toyota stelt alles in het werk om de verzameling, verzending en opslag van persoonlijke gegevens te beveiligen, in overeenstemming met de aard van dergelijke informatie. Toyota zal uw persoonlijke gegevens niet gebruiken om ongevraagd berichten of informatie toe te sturen en evenmin zal Toyota uw gegevens uitwisselen of aan derden verkopen zonder uw toestemming.
Let op het cursief/vette stuk: Toyota belooft geen inlichtingen over individuele gebruikers te verzamelen, en al helemaal niet ongevraagd informatie te sturen. Maar zei Tracy Caroopen niet juist dat Toyota wél op klantniveau gegevens verzameld, en hierdoor in staat is om gerichte mailings te versturen?
Nu is er inderdaad een stuk “myToyota”, waarin je je eigen gegevens kunt bijhouden. Maar dit geldt niet voor de hele site. Nu ik zojuist op de site ben geweest, heeft men mijn IP adres en site-gedrag in kaart gebracht. In de disclaimer staat dat ze hier niets mee doen, maar dat doet Toyota dus juist wél.
Juridisch lijkt me dit niet in de haak. Het gaat hier niet om een simpele inbreuk op de informatieplicht. Er wordt hier onjuiste informatie verstrekt.
* Sneller op de hoogte? Abonneer je gratis op onze RSS feed of ons Twitter kanaal !
11 Reacties
Freek Bijl
02|Jun|2009 (20:45) 1Een hele belangrijke vraag die je hier stelt. Vooral omdat in dit soort behavioral targetting en personalisatie flink wordt geinvesteerd en we dit in de toekomst veel meer zullen zien (of juist niet…)
Ik denk dat het antwoord in je vraag schuilt in de algemene voorwaarden van de Mijn Omgeving. Toyota legt blijkbaar een link tussen login (dus contact-)gegevens en zaken die gelogd worden bij een sessie/bezoek. Ik denk dat er dus een cookie wordt uitgelezen en in deze cookie wellicht een IP adres staat geschreven, dat weer wordt gekoppeld aan contactgegevens. De crux van het verhaal zit ‘m in het feit dat Toyota ook deze gegevens gebruikt als je niet bent ingelogd (maar ze - op basis van je IP - stiekem wel weten wie je bent).
Als jij bij een online winkel ervoor kiest om niet anoniem aanwezig te zijn (dus bent ingelogd met al je persoonlijke contactgegevens) lijkt het me redelijk om door de eigenaar van de winkel aangesproken te worden op basis van je navigatiegedrag.
Jeroen
02|Jun|2009 (21:42) 2Hallo Freek Bijl,
dat is het hem dus… uit het verhaal op de conferentie kwam sterk de suggestie naar voren dat ook buiten mijn-toyota werd gemeten… dus nog voordat je je aanmeldt voor een account.
Maar zelfs als je je wel hebt aangemeld en gegevens hebt gegeven, moet de site eigenaar een voldoende privacy statement hebben. Ik heb die van mijntoyota niet bekeken, want ik heb weinig behoefte aan mailings, maar dat is dus - naar mijn idee- op dit moment nog niet eens aan de orde.
Maarten Sambre
02|Jun|2009 (23:07) 3Beste Jeroen,
Bedankt voor je post.
Privacy is zeker een van de belangrijke vraagstukken rond customer profiling binnen elke marketing afdeling. Echter in de gegeven presentatie werd aangegeven dat customer profiling een van de “next steps” is die Toyota wil gaan ondernemen.
Misschien is dat niet duidelijk genoeg overgekomen en ik hoop dat bij deze te hebben rechtgezet.
Mocht je verder nog vragen hebben rond Toyota / customer profiling en/of webtrends dan hoor ik graag.
Vriendelijke groeten,
Maarten Sambre
WebTrends
Jeroen
03|Jun|2009 (9:12) 4Hallo Maarten,
dank voor je reactie. Ik had al sterk gehoopt op een reactie vanuit Toyota / haar bureau, maar kon helaas geen contact krijgen.
Hoe denken jullie in de toekomst met dit gegeven (IP = persoonsgegeven) om te gaan?
Reinout Wolfert - SNS Bank
03|Jun|2009 (20:58) 5Jeroen, je schrijft goede stukken! Leuk! Was je tijdens het WAC ook bij mijn (SNS Bank) presentatie? Ook daar verwachtte ik dat deze privacy vraag gesteld zou worden. De uitkomst is volgens mij dat een cookie geen IP adres is (en daardoor ook niet als persoonsgegeven gezien wordt?). Daarbij moet je, zoals jij ook schrijft, duidelijk in je privacy policy vermelden wat je doet met de gegevens die je opslaat.
Het aanpassen van de website op het gedrag/profiel van de klant is iets anders dan deze informatie gebruiken voor DM doeleinden. Wanneer je de verkregen gegevens gebruikt binnen eenzelfde situatie (website) met dezelfde producten/diensten (dezelfde website) dan is een goede privacy policy volgens mij voldoende.
Ga je verder? Dan moet je dit nog nadrukkelijker laten weten. Zo zou Toyota ervoor kunnen kiezen om iedereen bepaalde voorwaarden te laten accepteren wanneer ze zich inschrijven bij de MyToyota omgeving.
Jeroen
03|Jun|2009 (21:38) 6Hallo Reinout,
bedankt voor de positieve feedback. Fijn om te horen dat ik blijkbaar op de goede weg ben. Ik heb jouw presentatie niet meegekregen, ik zat in een ander zaaltje.
Is een cookie een IP adres? Nee, dat lijkt me niet. Is een cookie een persoonsgegeven? Nee, lijkt me ook niet. Het koekje is echter niet het doel, maar het middel (lijkt me). Het CBP heeft zich in de hierboven aangehaalde uitspraak niet uitgelaten over cookies, dus dat lijkt me nog een grijs gebied.
Want het doel van een cookie is natuurlijk nog steeds het identificeren van iemand. Welke gegevens mag een cookie dan aan een website doorgeven? Mag dit cookie zomaar aan alle onderdelen van de site gekoppeld worden? Als ik bijvoorbeeld mijn adresgegevens doorgeef, mag die info dan aan mijn cookie gehangen worden, zodat ik de volgende keer een persoonlijke site te zien krijg? Of… als men merkt dat ik tien weken lang steeds bij hetzelfde product ga kijken, hierin aanleiding zien om me nog maar eens te mailen (online of offline)? En als ze dat doen… hoe kan een persoon dan weten of de mailing die hij krijgt door de site komt, of omdat hij ooit een foldertje over een auto heeft aangevraagd, waarna deze tweede mailing “standaard” is?
Een interessant vraagstuk. Een vraagstuk ook, waar ik zo één-twee-drie geen antwoord op heb. Maar daar zal ongetwijfeld ook wel een uitspraak over volgen.
Overigens ben ik het met je eens dat je een heleboel problemen kunt ondervangen door “gewoon” goede algemene voorwaarden op te stellen. Gelukkig heb jij bij MyToyota (of mijnsnsbank, of…) als bedrijf die mogelijkheid.
Reinout Wolfert - SNS Bank
03|Jun|2009 (22:09) 7Je geeft goede voorbeelden
Ik denk dat wat jij zegt wel mag mits je het duidelijk vermeld. Waarom zou je wel op basis van profiel (demografisch) een selectie mogen maken en deze gebruiken voor (bijvoorbeeld) een mailing en niet het profiel (internet gedrag) mogen gebruiken?
Er zit natuurlijk wel een verschil tussen de status prospect en klant. Op het moment dat je de adresgegevens van een prospect achterhaalt en deze gaat gebruiken voor marketingdoeleinden (zonder de prospect op de hoogt te stellen) dan lijkt me dat niet juist. Wanneer je klant wordt onderteken je vaak voorwaarden waarin staat dat het bedrijf je mailings mag versturen, dat vind ik een ander geval.
Maar het is een leuk vraagstuk waarbij nog veel vanuit de praktijk helder zal gaan worden. Volgens mij zijn er nu nog voldoende onduidelijkheden (mazen) die over een paar jaar wel duidelijk zullen zijn.
Jeroen
04|Jun|2009 (8:28) 8[quote]
Er zit natuurlijk wel een verschil tussen de status prospect en klant. Op het moment dat je de adresgegevens van een prospect achterhaalt en deze gaat gebruiken voor marketingdoeleinden (zonder de prospect op de hoogt te stellen) dan lijkt me dat niet juist. Wanneer je klant wordt onderteken je vaak voorwaarden waarin staat dat het bedrijf je mailings mag versturen, dat vind ik een ander geval.
[/quote]
Daar zijn we het in ieder geval over eens
Michael Notté
04|Jun|2009 (10:41) 9Dag Jeroen,
Hier is een meer “officiele” reactie
(If you don’t mind, it will be in English – feel free to translate it in Dutch if needed)
I think that indeed there was a big misunderstanding and that some clarifications are required – it seems that the border between what was a practical case (my part) and what was a product presentation (Tracie Caroopen’s part) wasn’t clear.
We are not doing such customer profiling - let’s make that clear :-). The 2nd part of the presentation - as Maarten from WebTrends pointed out – was to present possibilities of what WebTrends solutions can do in such area. This was illustrated by using Toyota context and fictitious examples. It was more WebTrends vision of what may be the future steps for us (but we are not there yet). We are not even using the products that are required such as WebTrends Score.
Today Toyota does not track/use any PII (Personal identifiable information) and information collected is only for statistical and optimization usage – not for profiling/targeting customers. Each of our national company treats personal information according to local privacy regulations and we will always do. We do care about privacy!
I regret that this was not clear and that it gave the impression that we were actually doing such customer profiling. We are doing good things with Web Analytics I think – we are not WA super-heroes and still a long way to go!
I apologize for the confusion and I hope that my feedback will help to clarify the situation. If you have any further question or comment, do not hesitate to let me know.
Regards,
Michael Notté
PS: thanks for the very interesting post on my presentation & Kaizen!
Tracie Caroopen
04|Jun|2009 (11:27) 10HI All,
I would just like to clarify that today, Toyota Europe are not doing any customer profiling – it is something that they are considering for the future.
Sorry for any confusion caused.
Tracie Caroopen
Ton Wesseling - Online Dialogue
05|Jun|2009 (1:24) 11Thanx for all the Feedback from Toyota & Webtrends. Everything is cleared. @Michael that leaves as a not yet WA super-hero
which is a funny nickname.
Jeroen dank voor deze privacy waarschuwing, heldere uiteenzetting!
Laat een reactie achter